Ticaret Bakanlığı, dijital ortamda hızla artan reklam ve tanıtımlara karşı tüketiciyi daha güçlü şekilde korumak amacıyla Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde kapsamlı değişikliklere gitti. Yeni düzenleme 1 Ağustos’tan itibaren yürürlüğe girecek.
Yönetmelikle birlikte hedefli reklamlar, yapay zeka ile hazırlanan içerikler, influencer paylaşımları, indirim kampanyaları ve tüketici yorumlarına ilişkin yeni kurallar devreye alınacak.
Hedefli reklamlarda şeffaflık zorunlu olacak
Yeni düzenlemeye göre reklam verenler, tüketicilere gösterilen hedefli reklamların hangi kriterlere göre oluşturulduğunu ve bu tercihlerin nasıl değiştirilebileceğini açık ve kolay erişilebilir şekilde açıklamak zorunda olacak.
Öte yandan çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı hedefli reklam uygulamaları tamamen yasaklandı.
Influencer paylaşımlarında “reklam” ibaresi şart
Sosyal medya fenomenlerinin ücret, ücretsiz ürün, indirim veya herhangi bir menfaat karşılığında yaptığı tanıtımlarda, paylaşımın reklam olduğunun açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Bu tür içeriklerde “reklam” veya “tanıtım” ifadelerinin kullanılması gerekecek.
Yapay zeka kullanılarak oluşturulan ve gerçek kişiden ayırt edilmesi zor dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda bunun açıkça belirtilmesi zorunlu olacak. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zeka ile oluşturulan dijital kopyasının, ürünü bizzat kullanmış veya tavsiye etmiş gibi gösterildiği reklamlara da izin verilmeyecek.
İndirimli satış reklamlarında, indirim öncesi fiyat olarak sadece kampanyadan önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat gösterilebilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise karşılaştırma bir önceki satış fiyatı üzerinden yapılacak.
“Çevre dostu” ifadesi artık belgeyle desteklenecek
Yeni yönetmelikle birlikte reklamlarda “çevre dostu”, “doğa dostu” gibi genel çevresel ifadeler, bilimsel veya resmi belgelerle desteklenmeden kullanılamayacak. Bu tür beyanların hangi üretim aşamasını kapsadığı da açıkça belirtilmek zorunda olacak.
Tüketici yorumlarında yeni uygulama
Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcıya tanınan cevap süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Ayrıca doğruluğu teyit edilemeyen kullanıcı yorumlarının yayımlanmasına izin verilmeyecek. Ürün, satıcı, teslimat ve hizmete ilişkin değerlendirmeler ayrı başlıklar altında sunuluyorsa, tüm puan ve yorumların tüketicinin kolayca görebileceği şekilde birlikte paylaşılması gerekecek.
Yeni düzenleme kapsamında yasa dışı bahis ve şans oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilirken, falcı, medyum ve astrolog gibi hizmetlere ilişkin reklam yasağı da korundu.
Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimini oluşturan reklamlara da izin verilmeyecek. Bakanlık, yeni yönetmelikle birlikte tüketici haklarının daha etkin korunmasının, piyasalarda şeffaflığın artırılmasının ve aldatıcı ticari uygulamalarla mücadelenin güçlendirilmesinin hedeflendiğini bildirdi.
